Νικόλαος Μουζάκης


ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. ΜΟΥΖΑΚΗΣ
(ΜΠΟΒΙΑΤΣΗΣ)
Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου

Το Ολοκαύτωμα της ΚΑΝΔΑΝΟΥ 3η Ιουνίου 1941

3η Ιουνίου 1941

Η Κάνδανος, ένα μικρό χωριό των Χανίων, έμελλε να μετατραπεί σε ένα από τα μεγαλύτερα μνημεία της ναζιστικής θηριωδίας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, «πληρώνοντας» το τίμημα για την ηρωϊκή στάση του κρητικού λαού στη «μάχη της Κρήτης», όπως έμεινε στην ιστορία.

Η Κάνδανος είχε βομβαρδιστεί ήδη από την πρώτη μέρα της «Μάχης της Κρήτης», στις 20 Μάιου. Στις 24 Μάη, μετά από σφοδρή μάχη στο φαράγγι της Κανδάνου, σκοτώνονται πολλοί Γερμανοί. Παρότι η «Μάχη» τελειώνει στις 31 Μάιου, οι ναζί επιστρέφουν στο χωριό. Τη Δευτέρα 2 Ιούνη μετά από διαταγή του Γκαίρινγκ ξεκινά η ανείπωτη σφαγή, η οποία ολοκληρώνεται την επόμενη μέρα.

Μετά από έναν ανελέητο βομβαρδισμό που ισοπέδωσε ολόκληρο το χωριό, μπαίνουν στην Κάνδανο πεζοπόρα τμήματα του ναζιστικού στρατού. Η Κάνδανος γίνεται ολοκαύτωμα. Οι ναζί συγκεντρώνουν κατά ομάδες τους κατοίκους και αρχίζουν οι εκτελέσεις. Οι περίπου 180 κάτοικοι της Κανδάνου δολοφονούνται, τα σπίτια τους πυρπολούνται, ακόμα και τα ζώα τους σφάζονται.

Ολοκαύτωμα της ΚΑΝΔΑΝΟΥ

Ολοκαύτωμα της ΚΑΝΔΑΝΟΥ

Ωστόσο οι Ναζί δεν σταμάτησαν εκεί. Το μίσος του ήταν τόσο μεγάλο που αποφάσισαν να αφήσουν και γραπτές αποδείξεις για το έγκλημά τους.

Οι Πινακίδες της ΚΑΝΔΑΝΟΥ

Οι Πινακίδες της ΚΑΝΔΑΝΟΥ

Η πρώτη πινακίδα που «φιλοτέχνησαν» έγραφε:

«Διά την κτηνώδη δολοφονία Γερμανών αλεξιπτωτιστών, αλπινιστών και του μηχανικού από άνδρες, γυναίκες, παιδιά και παπάδες μαζί και διότι ετόλμησαν να αντισταθούν κατά του μεγάλου Ράιχ κατεστράφη την 3/6/41 η Κάνδανος εκ θεμελίων διά να μην επανοικοδομηθεί πλέον ΠOTE».

H δεύτερη πινακίδα έγραφε:

«Ως αντίποινον των οπλισμένων πολιτών ανδρών και γυναικών εκ των όπισθεν δολοφονηθέντων Γερμανών στρατιωτών κατεστράφη η Κάνδανος».

Το ολοκαύτωμα της Κανδάνου είναι «η μοναδική περίπτωση εγκλήματος πολέμου, όπου ο θύτης όχι μόνον αναγνωρίζει το έγκλημά του, αλλά το προπαγανδίζει προς παραδειγματισμό των υπολοίπων».

Μάλιστα, το 1943 αναρτήθηκε και μια τρίτη μαρμάρινη στήλη που ανέφερε:

«Εδώ υπήρχε η Κάνδανος, κατεστράφη προς εξιλασμόν της δολοφονίας 25 Γερμανών Στρατιωτικών».

Η ιστορική μνήμη παραμένει πολύ ισχυρή, και γι’ αυτό τον λόγο, όσες προσπάθειες και αν γίνουν από τους σύγχρονους απολογητές των ναζιστών, για να ξαναγραφεί η ιστορία και να απαλειφτούν οι ευθύνες από τους εγκληματίες, είναι μοιραίο να πέσουν στο κενό.

Οι γερμανοί είχαν ολοκληρώσει για μία ακόμη φορά την «ανθρωπιστική» και «φιλελληνική» τους αποστολή, την οποία δυστυχώς, μέχρι και σήμερα, κάποιοι ανεγκέφαλοι υμνούν.