Νικόλαος Μουζάκης


ΝΙΚΟΛΑΟΣ Α. ΜΟΥΖΑΚΗΣ
(ΜΠΟΒΙΑΤΣΗΣ)
Υποψήφιος Δημοτικός Σύμβουλος Χαλανδρίου

Το Ολοκαύτωμα των ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ

13 Δεκεμβρίου 1943

Το μεγαλύτερο έγκλημα της ναζιστικής γερμανίας κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου επί Ελληνικού εδάφους.

Την 13η Δεκεμβρίου του 1943 δυνάμεις της «βέρμαχτ» σκότωσαν σχεδόν όλους τους άρρενες κατοίκους των Καλαβρύτων, σε αντίποινα για την εκτέλεση αιχμαλώτων Γερμανών στρατιωτών από εξεγερμένους Έλληνες.

Το τελευταίο έτος της κατοχής είχαν αυξηθεί δραματικά οι βαρβαρότητες των κατακτητών, καθώς η κυριαρχία τους κλυδωνιζόταν, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, που επί τέσσερα και πλέον έτη είχαν αιματοκυλίσει.

Η τύχη των Καλαβρύτων φαίνεται να προδιαγράφτηκε μετά την ήττα των γερμανών στη Μάχη της Κερπινής (20 Οκτωβρίου 1943), κατά την οποία σκοτώθηκαν δεκάδες γερμανοί στρατιώτες και αιχμαλωτίστηκαν 78, από εξεγερμένους Έλληνες.

Τότε τέθηκε σε εφαρμογή από το γερμανικό στρατηγείο η «Επιχείρηση Καλάβρυτα» («Unternehmen Kalavryta»), με αντικειμενικό στόχο την περικύκλωση των ανταρτών στην ορεινή περιοχή των Καλαβρύτων και την εξόντωσή τους. Την εκτέλεση της αποστολής ανέλαβαν μονάδες της 117ης Μεραρχίας Κυνηγών, που έδρευε στην Πελοπόννησο και είχε επικεφαλής τον υποστράτηγο Καρλ φον Λε Ζουίρ (1898-1954).

Ο υποστράτηγος Καρλ φον Λε Ζουίρ, ο γερμανός υποστράτηγος με τις αριστοκρατικές ρίζες, έχοντας πληροφορηθεί την εκτέλεση των 78 γερμανών αιχμαλώτων, διέταξε τους άνδρες του να μην διστάσουν να λάβουν τα πιο σκληρά αντίποινα εναντίον του άμαχου πληθυσμού της περιοχής. Ήταν, άλλωστε, πρακτική των αρχών κατοχής να εκτελούν για κάθε σκοτωμένο γερμανό στρατιωτικό πολλαπλάσιους Έλληνες αμάχους.

Ο υποστράτηγος Καρλ φον Λε Ζουίρ
Ο σφαγέας των Καλαβρύτων

Η «Επιχείρηση Καλάβρυτα» ξεκίνησε στις 4 Δεκεμβρίου, όταν οι γερμανικές δυνάμεις άρχισαν να συρρέουν στην ευρύτερη περιοχή των Καλαβρύτων από την Πάτρα, το Αίγιο, τον Πύργο και την Τρίπολη. Στο διάβα τους έκαιγαν χωριά και μοναστήρια (Μέγα Σπήλαιο και Αγία Λαύρα) και σκότωναν άοπλους πολίτες και μοναχούς.

Την 9η Δεκεμβρίου 1943 έφθασαν στα Καλάβρυτα, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό κλοιό γύρω από την πόλη. Καθησύχασαν τους κατοίκους, διαβεβαιώνοντας ότι στόχος τους ήταν αποκλειστικά η εξόντωση των εξεγερμένων Ελλήνων και μάλιστα ζήτησαν από όσους την είχαν εγκαταλείψει να επιστρέψουν άφοβα πίσω στα Καλάβρυτα. Για να τους πείσουν ακόμη περισσότερο προχώρησαν στην πυρπόληση σπιτιών, που ανήκαν σε εξεγερμένους Έλληνες, κατά την άποψη τους, ενώ αναζητούσαν την τύχη των γερμανών τραυματιών της μάχης της Κερπινής.

Την 13η Δεκεμβρίου το πρωί συγκέντρωσαν όλο τον πληθυσμό στην κεντρική πλατεία και οδήγησαν τον άρρενα πληθυσμό άνω των 13 ετών σε μια επικλινή τοποθεσία, που ονομαζόταν «Ράχη του Καπή», ενώ τα γυναικόπαιδα τα κλείδωσαν στο σχολείο. Στη ράχη του Καπή εκτυλίχθηκε τις πρώτες μεταμεσημβρινές ώρες η τραγωδία, που οδήγησε σχεδόν όλο τον άρρενα πληθυσμό των Καλαβρύτων στο θάνατο. Με ριπές πολυβόλων οι γερμανοί εκτέλεσαν τους συγκεντρωμένους, γύρω στους 800 ανθρώπους. Μόνο 13 Καλαβρυτινοί διασώθηκαν και αυτοί επειδή είχαν καλυφθεί από τα πτώματα των συμπολιτών τους και οι γερμανοί τους θεώρησαν νεκρούς. Το σήμα για την εκτέλεση έδωσε με φωτοβολίδα από το κέντρο των Καλαβρύτων ο ταγματάρχης Χανς Εμπερσμπέργκερ, ενώ επικεφαλής του εκτελεστικού αποσπάσματος ήταν ο υπολοχαγός Βίλιμπαντ Ακαμπχούμπερ.

Η Ράχη του Καπή

Το έγκλημα ολοκληρώθηκε με την πυρπόληση σχεδόν όλων των σπιτιών των Καλαβρύτων. Όσον αφορά την τύχη των γυναικόπαιδων, αυτά σώθηκαν χάρη στον ανθρωπισμό ενός Αυστριακού στρατιώτη, στον οποίο είχε ανατεθεί η φύλαξή τους. Αυτός άφησε ελεύθερη την είσοδο του σχολείου και διευκόλυνε την απομάκρυνσή τους. Όμως, το πλήρωσε με τη ζωή του, αφού καταδικάσθηκε σε θάνατο και εκτελέστηκε.

Απώλειες κατά τη διάρκεια της «Επιχείρησης Καλάβρυτα», από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής:

1.101 Άνθρωποι Νεκροί
1.000 σπίτια Λεηλατημένα – Καμένα
2.000 αιγοπρόβατα Κλεμμένα
260.000.000 δραχμές Κλεμμένες

Οι γερμανοί είχαν ολοκληρώσει για μία ακόμη φορά την «ανθρωπιστική» τους αποστολή, την οποία δυστυχώς, μέχρι και σήμερα, κάποιοι ανεγκέφαλοι υμνούν.

Κανείς από τους υπευθύνους του Ολοκαυτώματος των Καλαβρύτων δεν λογοδότησε στη Δικαιοσύνη. Ο υποστράτηγος Καρλ φον Λε Ζουίρ πέθανε αιχμάλωτος των Σοβιετικών το 1954, ο ταγματάρχης Χανς Εμπερσμπέργκερ σκοτώθηκε στο Ανατολικό Μέτωπο και ο υπολοχαγός Βίλιμπαντ Ακαμπχούμπερ πέθανε στην Αυστρία το 1972, σε ηλικία 67 ετών. Μόνο ο κατοχικός στρατιωτικός διοικητής της Ελλάδας, στρατηγός Χέλμουτ Φέλμι (1885-1965), καταδικάσθηκε το 1948 σε κάθειρξη 15 ετών από το Δικαστήριο της Νυρεμβέργης για όλα τα εγκλήματα πολέμου του Γ’ ράϊχ στην Ελλάδα, αλλά μετά από τρία χρόνια αφέθηκε ελεύθερος.

Την 18η Απριλίου του 2000, ο τότε Πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, Γιοχάνες Ράου (1931-2006), επισκέφτηκε τα Καλάβρυτα και εξέφρασε τη βαθιά θλίψη του για την τραγωδία. Εντούτοις, δεν ανέλαβε την ευθύνη εξ’ ονόματος του γερμανικού κράτους και δεν αναφέρθηκε στο ζήτημα των αποζημιώσεων.

Για κάποιο ακατανόητο λόγο, η σύγχρονη γερμανία, όταν γίνεται αναφορά για τα εγκλήματα του Γ’ ράϊχ, αντιδρούν σαν να τους μιλάνε για κάποιον άλλο λαό, με τον οποίο δεν έχουν καμία σχέση, αντί να σκύβουν το κεφάλι και να απολογούνται για τα πεπραγμένα των γονέων και των παππούδων τους.